با حکم سید کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، سید جلال دهقانی فیروزآبادی بهعنوان دبیر جدید این شورا منصوب شد. این انتصاب پس از جابهجایی علی باقری کنی و حضور او در مقام معاون امور بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی صورت گرفت و بار دیگر توجهها را به نقش این شورا در مهندسی فکری سیاست خارجی جمهوری اسلامی جلب کرد.
تغییر در دبیری؛ ادامه مسیر راهبردی
پیشتر سید عباس عراقچی و سپس علی باقری کنی دبیر شورای راهبردی روابط خارجی بودند. باقری کنی پس از انتصاب در شورای عالی امنیت ملی از این سمت کنار رفت و اکنون دهقانی فیروزآبادی جانشین او شده است. این تغییر در نهادی رخ میدهد که فراتر از یک اتاق فکر عمل کرده و خروجیهای آن مستقیماً در تصمیمسازی کلان کشور به کار گرفته میشود.
دهقانی فیروزآبادی؛ نظریهپرداز سیاست خارجی کیست؟
دهقانی فیروزآبادی، متولد ۱۳۴۴ در میبد، دکترای روابط بینالملل خود را در سال ۱۳۷۴ از دانشگاه بروکسل دریافت کرد. او از چهرههای برجسته دانشگاهی در حوزه علوم سیاسی و روابط بینالملل است و بهعنوان جوانترین استاد تمام این رشته در ایران شناخته میشود. کتاب «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران» از آثار شاخص اوست که بهعنوان منبع درسی رسمی در دانشگاهها تدریس میشود و در جشنواره فارابی نیز برگزیده شد.
سوابق اجرایی؛ پیوند دانشگاه و سیاست
دهقانی فیروزآبادی علاوه بر فعالیتهای علمی، تجربههای اجرایی نیز دارد. او رایزن فرهنگی ایران در امارات (۱۳۸۳–۱۳۸۵)، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی (۱۳۸۸–۱۳۹۱) و معاون سیاسی ـ حقوقی مرکز پژوهشهای مجلس بوده است. همچنین دبیری علمی نخستین و دومین کنفرانس بینالمللی امنیتی تهران را بر عهده داشت.
نگاه امنیتی–تمدنی به سیاست خارجی
او دیدگاههای صریح و گاه جنجالی درباره سیاست خارجی ایران دارد. در مناظرهای با صادق زیباکلام تأکید کرد: «اگر ایران در موقعیت ضعف قرار گیرد، حتی امارات هم به ما حمله خواهد کرد.» از نظر او، سیاست خارجی جمهوری اسلامی فراتر از مرزهای ملی است و ایران را باید در چارچوب تمدنی و فراملی تحلیل کرد.
اهمیت انتصاب؛ دانشگاهیان در اتاق فکر سیاست خارجی
انتصاب دهقانی فیروزآبادی را میتوان نشانهای از تقویت نقش دانشگاهیان و نظریهپردازان در ساختار تصمیمسازی سیاست خارجی دانست. او بیش از آنکه رویکرد اجرایی داشته باشد، مسائل بینالمللی را از زاویه نظری و راهبردی میبیند؛ رویکردی که میتواند بر جهتگیریهای فکری شورا اثرگذار باشد. در شرایطی که سیاست خارجی ایران با پروندههای پیچیدهای چون روابط با آمریکا، تحولات منطقهای، جنگ غزه و آینده نظم بینالملل روبهروست، حضور او حامل پیامهای مشخصی درباره اولویتهای فکری جمهوری اسلامی است.
